De Transactionele Analyse (TA).

Als pas afgestudeerd psycholoog maakte ik kennis met de cognitieve gedragstherapie en de Rationeel-Emotieve Therapie (RET). Met  deze vormen van therapie corrigeerde je vooral het cognitieve niveau. De effectiviteit hiervan was wetenschappelijk vastgesteld.

Na enkele jaren maakte ik kennis met de TA. Toen ging er niet alleen voor mij, maar ook voor mijn patiënten een hele nieuwe wereld open. De TA bleek een belangrijke aanvulling, verdieping en verbreding van het gedragstherapeutische model. 

1. De TA is een empowermentmodel dat gebruik maakt van begrippen die voor iedereen begrijpelijk zijn. Hierdoor zijn cliënten in staat om met je mee te denken. Therapie werd een vorm van zelfmanagement.  De betrokkenen leerden een begrippenkader waarmee zij, onder begeleiding van een coach, mentor of psychotherapeut, zelf sturing aan hun leven konden geven. 

2. Een tweede voordeel van de TA is dat niet alleen het cognitieve, maar ook het emotionele- en het          normen- en waardensysteem er een plek krijgen.  En op dat gebied viel veel winst te behalen omdat veel cliënten last hadden van emotionele problemen en waarden die geschonden waren. 

De TA is vergelijkbaar met de theorie voor je rijexamen. Zonder die kennis heb je om de haverklap een botsing met een ziekmelding als gevolg. Met de kennis van TA kun je ongelukken voorkomen door te anticiperen en op tijd te remmen of te sturen. Verzuimpreventie levert niet alleen winst op voor de organisatie, maar ook voor werknemers, collega's en andere medewerkers.

Daarom wordt in dit handboek gebruikgemaakt van het TA-begrippenkader. 

Hoe doe je dat?

In dit webboek vind je voorbeelden van hoe je dat doet. 

Even voorstellen  

Mijn naam is Maarten Kouwenhoven. Ik ben psycholoog, managementconsultant en internationaal erkend opleider in de Transactionele Analyse (TA).

Ik werkte 20 jaar als psychotherapeut in een kliniek voor mensen met borderlineproblematiek.

Daarna was ik 10 jaar management consultant bij KPMG en ontwikkelde daar het programma Strategisch Zelfmanagement.

Daarnaast werkte ik 20 jaar als opleider van bedrijfsartsen, verzekeringsartsen en arbeidsdeskundigen, o.a. bij het UWV en de NSPOH.

Ik ben een van de oprichters van de Nederlandse Vereniging voor Transactionele Analyse (NVTA) en de European Association for TA (EATA). Ik schreef de handboeken 'TA in Nederland' (deel I, II en III) en het 'Handboek Strategisch Coachen', dat werd genomineerd als beste coachboek van de laatste 10 jaar.  

Ik coach leidinggevenden in verzuimpreventie en ik ben een van de docenten van het programma Coachend Leidinggeven, georganiseerd door uitgeverij Boom en Nyenrode.

Ik geef supervisie en intervisie in de werkgroep: 'Toveren met TA'. 

Je bent van harte welkom om mee te doen. 

1. WAT IS MENTAAL GEZOND WERKEN?   

Mentaal gezond werken betekent dat je (duurzaam) in staat bent om:

  1. Logisch na te denken en 
  2. Adequaat om te gaan met de gevoelens van jezelf en anderen.
  3. Weet wat je doel is en
  4. Gedrag vertoont waarmee je je doel bereikt.

Wat is TA?

De Transactionele Analyse (TA) is een persoonlijkheidstheorie en communicatiemodel met begrippen die voor iedereen begrijpelijk zijn. Het is bekend geworden door publicaties zoals 'Mens erger je niet' van Eric Berne, de grondlegger van TA en 'Ik ben OK, jij bent OK' van Thomas Harris. Het grote voordeel van TA is dat mensen in staat worden gesteld om zelf na te denken en daardoor hun eigen regie te behouden. 

Strategisch zelfmanagement

De TA werd door KPMG toegepast in het Strategisch Zelfmanagementprogramma. Dat is een mental empowermentprogramma dat erop gericht is ondernemers en leidinggevenden bewust te maken van hun belemmerende overtuigingen, om die vervolgens te corrigeren, met als doel een veilige en gezonde werkplek waar mensen met plezier en trots hun werk kunnen doen. Maarten Kouwenhoven is een van de ontwikkelaars van dit KPMG-programma. 

Voor wie?

Veel mensen krijgen last van werkgerelateerde energetische klachten. De een noemt dat een burn-out, de ander noemt het overspannen.  De wereld om ons heen is in korte tijd zo complex en veranderlijk geworden dat we instrumenten nodig hebben om ons werk met succes en voldoening te kunnen doen.                                    

2. WAT VOORKOM JE ERMEE? 

Met de kennis uit dit handboek voorkom je dat je de grip op je leven verliest en daardoor vastloopt.

    3. WAT BEREIK JE ERMEE?

    Met de kennis van dit boek bereik je mentale stabiliteit. Hierdoor ben je in staat om niet alleen fysiek maar ook mentaal op een gezonde en veilige manier je werk te doen. Wat mentaal gezond en veilig is, kan per persoon verschillen.  De een voelt zich veilig bij vriendelijkheid, terwijl de ander meer van openheid en directheid houdt. Wat de een als uitdaging ervaart, kan voor een ander juist onveilig voelen. 

    4. HOE DOE JE DAT?   

    Mentaal gezond werken begint met leiding te geven aan jezelf. Hierbij maak je gebruik van dit handboek. Dit handboek is geschreven vanuit de visie dat ieder mens: 

    • in staat is om te leren tot op hoge leeftijd
    • een positieve intentie heeft (op 2% na)
    • recht heeft om erbij te horen en mee te doen
    • recht heeft op waardering.

    Je krijgt antwoord op de vraag hoe je je mentale conditie opbouwt. Je leert wat de risicofactoren zijn, hoe je die herkent en wat je kan doen om mentaal verzuim te voorkomen. 

    Eenvoudig gereedschap:

    Bij het opbouwen en versterken van je mentale conditie maak je gebruik van een universeel toepasbaar en eenvoudig instrument: de coachmatrix. 

    Voor wie?

    Dit handboek is niet alleen bedoeld voor mensen met werkgerelateerde klachten, maar ook voor leidinggevenden, casemanagers, bedrijfsartsen, arbeidsdeskundigen, huisartsen, praktijkondersteuners,  bedrijfsverpleegkundigen en alle anderen die bijdragen aan het herstel van jouw mentale conditie.

    De Werkgroep Mentale Inzetbaarheid

    Dit handboek is tot stand gekomen in samenwerking met de Werkgroep Mentale Inzetbaarheid; een genootschap van bedrijfsartsen die zich ieder jaar tijdens een retraite in de Dordogne bezinnen op de ontwikkelingen binnen hun vakgebied.

    Mijn dank gaat uit naar de inspirerende bijdragen van: Els Kooy, Harry Pasveer, Hendrik Jan van Dooren, Henk Hennink, Kees Geelen, Mariëlle van Aalst, Pierre van Golde, Santa Narain, Theo Buit en Willem Jan Steen. Allemaal bedrijfsartsen die deelnemen of hebben deelgenomen aan de Werkgroep Mentale Inzetbaarheid.

    Mijn dank gaat ook uit naar alle cursisten die onze opleidingsprogramma’s hebben gevolgd bij www.kouwenhovenopleidingen.nl. Zij hebben bijgedragen aan dit handboek door mij vragen te stellen die mij aan het denken hebben gezet en tot nieuwe inzichten hebben geleid. 

    Mijn dank gaat het meest uit naar Manette Kouwenhoven-van Bossum, met wie ik meer dan vijftig jaar mijn leven deel. Zij heeft mij tijdens de zoektocht naar antwoorden duidelijk gemaakt dat mentale gezondheid gebaseerd is op het respecteren van elkaars waarden, op zingeving en op liefde voor jezelf, voor elkaar en voor de wereld waarin we leven.

    Maarten Kouwenhoven, psycholoog.